SVETAČNIK 26. DECEMBAR

26. decembar 2015. godine

SVETI MUČENIK EVSTRATIJE

Sveti mučenici Evstratije, Aksentije, Evgenije, Mardarije i Orest –   pet hrabrih muževa zasijaše kao pet sjajnih zvezda u crno vreme hristobornih careva Dioklecijana i Maksimijana. Evstratije sveti beše rimski vojvoda u gradu Satalionu, Evgenije mu beše drug u vojsci, Orest beše, takođe, ugledan vojnik, Aksentije sveštenik, a Mardarije prost građanin i zemljak Evstratijev, budući obojica iz grada Aravrakina. Carski namesnici Lisije i Agrikola mučiše najpre Aksentija kao sveštenika. Videći nevino stradanje hrišćana, Evstratije se sam prijavi Lisiju i izjavi, da je hrišćanin. Za vreme mučenja Evstratijeva stupi Evgenije pred sudiju i uzviknu: „Lisije, i ja sam hrišćanin“. A kada Evstratija provođahu sa ostalim mučenicima kroz grad Aravrakin, vide ih Mardarije sa krova svoje kuće, oprosti se sa ženom i dvoje nejake dece, i pojuri za njima vičući mučiteljima u lice: „I ja sam hrišćanin kao i gospodin moj Evstratije“. A svetom Orestu ispade krst iz nedara, kada streljaše nišan pred Lisijem, po čemu ga Lisije pozna da je hrišćanin, što i sam Orest otvoreno ispovedi. Beše Orest mlad i krasan vojnik, i rastom nadvišavaše sve ostale vojnike. Aksentije bi posečen, Evgenije i Mardarije skončaše u mukama, Orest izdahnu na usijanom gvožđu, a Evstratije u peći ognjenoj. Pred smrt pričesti svetog Evstratija u tamnici sveti Vlasije. Mošti njihove behu docnije prenete u Carigrad i sahranjene u crkvi njihovog imena – Svetih Petočislenika. U toj crkvi njih su viđali žive, a sveti Orest javio se i svetom Dimitriju Rostovskom. Od svetog Evstratija ostala je krasna molitva koja se čita na subotnoj polunoćnici: Veličaja veličaju tja Gospodi.

SVETI SVEŠTENOMUČENIK GAVRILO, PATRIJARH SRPSKI

U strašno vreme turske vladavine nad Srbijom ovaj veliki jerarh ode u Rusiju, gde je učestvovao na Saboru moskovskom 1655. godine. Vrativši se, bi optužen kao veleizdajnik. Uz to još podigoše tužbu na nj neki zli Jevreji zato što beše preveo nekoliko Jevreja u veru hrišćansku. U svojoj tužbi Jevreji navedoše, kako on radi na pokrštenju Turaka, da bi time jače ozlojedili turske vlasti. Izveden na sud, on bi osuđen da primi veru muhamedansku. No kako Gavril ne hte o tome ni čuti, to bi, posle tamnovanja, na smrt osuđen i obešen u Brusi 1659. godine. I tako ode svome ljubljenom Hristu, da od Njega primi dvojni venac, i kao jerarh i kao mučenik.